کارشناس پژوهش
تماس با من
پروفایل من
آرشیو وبلاگ
      میعادگاه پژوهشگران منطقه هشت ()
اخلاق در تحقیق وپژوهش نویسنده: کارشناس پژوهش - ۱٤ شهریور ۱۳٩٠

مواجهه یک محقق و پژوهشگر با مسائل غیر اخلاقی در تحقیقات اجتناب ناپذیر است. به همین منظور اهمیت دارد تا یک محقق با این مبحث خوب آشنا گردد. شور(1991) هفت موضوع را که ممکن است در آن عدم صداقت علمی صورت گیرد، به شرح ذیل تعریف می کند:

1.         سرقت علمی:به معنای استفاده از ایده، مفاهیم، مکتوبات و طراحی های دیگران، به نام خود است. البته گاهی محققین به طور سهوی دچار سرقت علمی می شوند، که به طور معمول در تحقیقات مشارکتی اتفاق می افتد. لذا قبل از استفاده و ثبت اثر علمی شما توسط دیگران، خود شما آن را بازبینی کنید.

2.         جعل و تحریف: امروزه با توجه به کثرت روش های انتشارات، جعل و تحریف خیلی دور از انتظار نیست. این موضوع در رشته های پزشکی و سلامت که با هزینه و ریسک بالایی همراه هستند، اهمیت بیشتری پیدا می کند.

3.         قابل انتشار نبودن داده ها: عدم انتشار داده ها و نتایج اصلی تحقیق، فقط به این دلیل که مقاله از اعتبار بیشتری برخوردار شود و قابلیت چاپ کردن را به دست آورد، از موارد غیر اخلاقی دیگری است که اتفاق می افتد. البته حذف داده های کاذب قبل از نتیجه گیری کاری اصولی است و نباید با این موضوع اشتباه گرفته شود.

4.         خطا در جمع آوری داده ها: اگر چهار مورد زیر انجام شود و محقق آنان را ثبت کند، کاری غیر اخلاقی است:

الف)آزمودنی کارهای توصیه شده را انجام نداده باشد.

ب‌)    آزمودنی به طور نامناسب راهنمایی شده باشد.

پ‌)    داده به صورت نادرست و غیر واقعی ثبت شود.

ت)    تجهیزات نامعتبر باشد. 

5.         عدم نگهداری و ذخیره داده های اصلی:  داده های اصلی پژوهش بایستی تا 3 سال منتشر نشوند و در جای مطمئن و بدون تغییر ذخیره شوند.

6.         نویسنده اول: که باید بر اساس مشارکت پژوهشگران در تحقیق باشد، و اگر مشارکت یکسان بود از قرعه کشی استفاده شود و اسامی مشارکت کنندگان در تحقیق لزوماً نباید به عنوان نویسنده درج گردد.

7.         تحقیقات منتشر شده ی غیرقابل قبول:رعایت اصول و دستورالعمل های تحقیقات مشارکتی به خصوص بین استاد راهنما و دانشجو حائز اهمیت است. مقالات نبایستی به عنوان مقاله اصلی در مجلات و ژورنال های دیگر و به زبان های دیگر منتشر شوند. لذا باید نویسنده تأیید کند که آیا مقاله وی در جای دیگری چاپ شده است یا خیر.

حفظ حقوق انسانی آزمودنی ها

اگر آزمودنی ها کودکان هستند، مراقب باشیم تا صدمه نبینند و از ایجاد ترس، شرمندگی و تأثیر سوء در آنان جلوگیری کنیم.  تاکمن(1978) حقوقی را که آزمون گیرندگان باید در برابر آزمودنی ها رعایت کنند را در موارد ذیل مطرح می کند:

1.         رعایت حقوق شخصی و خصوصی افراد: اطلاعات غیر ضروری افراد را درخواست نکنید و کسب رضایت را از بزرگسالان به صورت مستقیم و از کودکان به صورت غیرمستقیم انجام دهید. 

2.         ناشناس ماندن: از شماره ثبت به جای اسم استفاده کنید.

3.         رازداری: به آزمودنی ها در مورد عدم دسترسی به داده ها اطمینان دهید.

4.         حقوق مربوط به آزمایشگر: هدف مطالعه و تحقیق را خوب بیان کنید و با نیت صحیح به شئونات انسانی حساس باشید.

رضایت آگاهانه

آزمودنی را از موارد زیر آگاه سازید:

·         توصیف روش کار

·         بیان خطرات احتمالی

·         توصیف مزایای کار

·         بیان تغییرات احتمالی

·         توضیح درباره نگرانی های موجود

·         ایجاد شرایط برای عدم اجباری بودن و اینکه هر وقت خواستند می توانند دست از کار بکشند.

منبع:توماس، جری.آر و همکاران، روش تحقیق در فعالیت های جسمانی، ترجمه دکتر ابوالفضل فراهانی، فاطمه عبدوی و مرتضی رضایی صوفی، انتشارات دانشگاه پیام نور، 1386.

 

  نظرات ()
مطالب اخیر دومین جلسه اقدام پژوهی انواع پژوهش مطا لب پژوهشی مطا لب پژوهشی مطا لب پژوهشی پژوهش مطا لب پژوهشی مسائل روانشناسی z چکیده های اقدام پژوهی فراخوان اولین همایش تعلیم وتربیت و دانشگاه فرهنگیان - مرداد 93
دوستان من پژوهشگاه مطالعات آموزش وپرورش دبیرخانه شورای تحقیقات شهر تهران پژوهشگاه علوم وفناوری اطلاعات ایران شبکه رشد سازمان اسناد وکتابخانه ملی ایران موسسه فرهنگی واطلاع رسانی تبیان وزارت آموزش وپرورش اداره کل آموزش وپرورش تهران اداره آموزش وپرورش منطقه 8 تهران اطلاع رسانی همایش ها و سمینارها تقویم کنفرانسها پژوهشسرای دانش آموزی صدرا خانه کتاب سازمان پژوهشهای علمی وصنعتی ایران پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی باشگاه دانش پژوهان جوان سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وبلاگ تحقیق و پژوهش در آموزش وپرورش بانک اطلاعات نشریات کشور ايران كنفرانس دانشگاه فرهنگیان پرتال زیگور طراح قالب